Teresa Jadwiga Grodzi艅ska (1899-1920)

Bohaterska sanitariuszka

Urodzi艂a si臋 w dniu 20 grudnia 1899 roku w Jaszowicach pod Radomiem, w ziemia艅skiej rodzinie Feliksa Grodzi艅skiego (1860-1923) i Bronis艂awy z Arkuszewskich (1868-1932). Mia艂a cztery siostry i jednego brata. Wychowywa艂a si臋 w rodzinie patriotycznej i aktywnej spo艂ecznie. W latach 1914-1918 ucz臋szcza艂a do prywatnego Gimnazjum 呕e艅skiego Marii Gajl w Radomiu, b臋d膮cym znanym o艣rodkiem wychowania patriotycznego i obywatelskiego.

Dzia艂aj膮c w tajnej Organizacji M艂odzie偶y Narodowej przyczyni艂a si臋 do za艂o偶enia w gimnazjum 偶e艅skiej dru偶yny harcerskiej w 1916 roku. Z jej inicjatywy powsta艂 r贸wnie偶 Samorz膮d Szkolny im. Emilii Plater. By艂a zdoln膮, lubian膮 i cenion膮 uczennic膮. Po uko艅czeniu gimnazjum w 1918 roku rozpocz臋艂a nauk臋 w Szkole Ogrodniczej w Warszawie.

Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku uko艅czy艂a kurs sanitarny i odby艂a praktyk臋 w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie. W lipcu 1920 roku wyruszy艂a wraz ze swoj膮 kuzynk膮, Janin膮 Zdziarsk膮 w rejon Hrubieszowa. Pomog艂a im Maria Zdziarska, starsza siostra Janiny, pe艂ni膮ca w pu艂ku funkcj臋 asystenta lekarza. Dziewcz臋ta zosta艂y przydzielone, jako sanitariuszki, do II batalionu 4. Pu艂ku Piechoty Legion贸w. Podczas wielu bitew Teresa Grodzi艅ska nios艂a pomoc rannym. 21 sierpnia bolszewicy zaatakowali Hrubiesz贸w, odcinaj膮c II batalion, znajduj膮cy si臋 na drugim brzegu rzeki Huczwy. Grodzi艅ska z po艣wi臋ceniem 偶ycia przeprowadza艂a rannych przez p艂on膮cy most, ratuj膮c 偶ycie mi臋dzy innymi kapralowi Janowi Fo艂tynowi. W dniu 1 wrze艣nia 1920 roku 4. Pu艂k Piechoty Legion贸w zosta艂 otoczony przez oddzia艂y Armii Konnej Budionnego, a Grodzi艅ska, ratuj膮c rannych, dosta艂a si臋 do niewoli we wsi Stepankowice. W dniu 1 wrze艣nia zosta艂a zamordowana przez Kozak贸w w miejscowo艣ci Czortowice. Miejscowa ludno艣膰 pochowa艂a bohatersk膮 dziewczyn臋 nieopodal miejsca, gdzie zgin臋艂a. Po wyparciu bolszewik贸w zw艂oki jej zosta艂y ekshumowane i pochowane z honorami wojskowymi na cmentarzu w Che艂mie, sk膮d rodzina przewioz艂a je do Radomia. Uroczysty pogrzeb, kt贸ry mia艂 miejsce w dniu 18 wrze艣nia 1920 roku zamieni艂 si臋 w manifestacj臋 patriotyczn膮. Teresa Grodzi艅ska odznaczona zosta艂a po艣miertnie Krzy偶em Virtuti Militari V klasy i Krzy偶em Walecznych. Spoczywa w grobowcu rodzinnym na starym radomskim Cmentarzu Rzymskokatolickim przy ul. B. Limanowskiego.

Powr贸t do Wa偶nych postaci