Pocz膮tki szko艂y (1906 - 1918)

Pod wp艂ywem rozwoju wydarze艅 rewolucyjnych w Kr贸lestwie Polskim w艂adze carskie zezwoli艂y w pa藕dzierniku 1905 r. na zak艂adanie szk贸艂 prywatnych z polskim j臋zykiem wyk艂adowym (historia i geografia Rosji mia艂y by膰 nadal wyk艂adane po rosyjsku). Natychmiast po carskim ukazie tolerancyjnym siostry Maria i Aleksandra Gajl podj臋艂y pioniersk膮 dzia艂alno艣膰 na rzecz polskiego szkolnictwa.

Czytaj wi臋cej: Pocz膮tki szko艂y (1906 - 1918)

Szko艂a w dwudziestoleciu mi臋dzywojennym (1918 - 1939)

Po odzyskaniu niepodleg艂o艣ci w 1918 r. przyst膮piono do usuni臋cia szk贸d materialnych spowodowanych wojn膮 oraz uzupe艂nienia sk艂adu grona nauczycielskiego. Po uruchomieniu zaj臋膰 szkolnych unowocze艣niono metody nauczania i wychowania.  Pocz膮tkowo utworzono pracownie fizyczne, chemiczne i przyrodnicze. Powsta艂e w 1925 r. 鈥濳o艂o  Przyjaci贸艂  M艂odzie偶y  Marii Gajl w Radomiu鈥 wydzier偶awi艂o w 1926 r. dwie dzia艂ki le艣ne w Garbatce.

Czytaj wi臋cej: Szko艂a w dwudziestoleciu mi臋dzywojennym (1918 - 1939)

Szko艂a w okresie okupacji hitlerowskiej (1939 - 1945)

Po wybuchu II wojny 艣wiatowej Niemcy zaj臋li budynek szkolny (09.09.1939 r.). W listopadzie 1939 r. gimnazjum i liceum Marii Gajl umieszczono w wynaj臋tym domu przy ul. Pi艂sudskiego 14, a szko艂臋 powszechn膮 przy ul. Pi艂sudskiego 3. W dniu 09.01.1940 r. w艂adze policyjne zamkn臋艂y szko艂臋, zakazuj膮c dalszej nauki. Dzi臋ki inicjatywie i dobrej woli nauczycieli, m艂odzie偶y i rodzic贸w powsta艂y tajne komplety nauczania, kt贸re w lutym 1940 r. w艂膮czono w sie膰 tajnego nauczania w Generalnym Gubernatorstwie. 

Czytaj wi臋cej: Szko艂a w okresie okupacji hitlerowskiej (1939 - 1945)

Szko艂a w latach 1945 - 1949

Po zako艅czeniu wojny szko艂a powr贸ci艂a do budynku przy ul. Traugutta 44. Otwarto 6-klasow膮 szko艂臋 powszechn膮 (upa艅stwowion膮 w po艂owie 1945 r.), 4-letnie gimnazjum,  2-letnie  liceum typu  humanistycznego,  matematyczno - fizycznego i przyrodniczego oraz Koedukacyjne Gimnazjalne i Licealne Klasy Przyspieszone (1945 鈥 1946).

Czytaj wi臋cej: Szko艂a w latach 1945 - 1949

Tablica pami膮tkowa po艣wi臋cona absolwentkom Szko艂y

Historia tablicy pami膮tkowej po艣wi臋conej absolwentkom Gimnazjum 呕e艅skiego Marii Gajl, sanitariuszkom poleg艂ym i聽zmar艂ym w聽s艂u偶bie dla Ojczyzny w聽latach 1917-1920.

W聽Zak艂adach Naukowych 呕e艅skich Marii Gajl (obecnie III聽Liceum Og贸lnokszta艂c膮ce im.聽p艂k.聽Dionizego Czachowskiego) w聽Radomiu przy ulicy D艂ugiej (obecnie Traugutta) w聽dniu 20聽maja 1934 roku, podczas uroczysto艣ci po艣wi臋cenia nowego gmachu tego偶 zak艂adu naukowego, za艂o偶onego w聽1906 roku, ods艂oni臋ta zosta艂a tablica pami膮tkowa po艣wi臋cona czterem wychowankom - bohaterkom tej szko艂y, poleg艂ym i聽zmar艂ym w聽ofiarnej s艂u偶bie dla Ojczyzny w聽latach 1917-1920.

Czytaj wi臋cej: Tablica pami膮tkowa po艣wi臋cona absolwentkom Szko艂y

Przebieg uroczysto艣ci ods艂oni臋cia tablicy

Przebieg uroczysto艣ci zwi膮zanych z聽ods艂oni臋ciem tablicy pami膮tkowej po艣wi臋conej absolwentkom
Gimnazjum 呕e艅skiego Marii Gajl, sanitariuszkom poleg艂ym i聽zmar艂ym w聽latach 1917-1920.

聽Inicjatorami dzie艂a odtworzenia i聽wmurowania tablicy pami膮tkowej w聽III聽Liceum Og贸lnokszta艂c膮cym im.聽p艂k.聽Dionizego Czachowskiego w聽Radomiu byli nauczyciele historii: Anna Prokop i聽Przemys艂aw Bednarczyk. Dyrektor Szko艂y Danuta Sawicka obj臋艂a patronat nad projektem 鈥濸rzywr贸膰my Pami臋膰鈥, kt贸ry skierowany zosta艂 do mieszka艅c贸w Radomia, a聽w聽szczeg贸lno艣ci do radomskiej m艂odzie偶y i聽nauczycieli.

Czytaj wi臋cej: Przebieg uroczysto艣ci ods艂oni臋cia tablicy

Organizacja funkcjonowania szko艂y w latach 1950 - 2010

W 1950 r. powsta艂a Szko艂a Og贸lnokszta艂c膮ca stopnia podstawowego i licealnego Towarzystwa Przyjaci贸艂 Dzieci (koedukacyjna). Na jej miejsce utworzono w 1960 r. Szko艂臋 Podstawow膮 i Liceum Og贸lnokszta艂c膮ce nr 1, kt贸remu w 1964 r. nadano imi臋 p艂k. Dionizego Czachowskiego. W 1961 r. Sejm uchwali艂 鈥濽staw臋 o systemie o艣wiaty鈥 wprowadzaj膮c膮 8-letni膮 szko艂臋 podstawow膮 i pozostawi艂 4-letnie liceum og贸lnokszta艂c膮ce.

Czytaj wi臋cej: Organizacja funkcjonowania szko艂y w latach 1950 - 2010